30 lat ransomware – pierwszy atak

30 lat ransomware, czyli od dyskietek do zaawansowanych modeli biznesowych – pierwszy atak

 

30 lat ransomware

Ransomware to złośliwe oprogramowanie blokujące dostęp do systemu i żądające okupu za przywrócenie stanu pierwotnego. Według raportu Fortinet „Global Threat Landscape”, obejmującego drugie półrocze 2020 roku, w grudniu codziennie na świecie 17,2 tys. urządzeń stawało się celem ataków tego typu.

Przychody z cyberprzestępczości z użyciem szyfrującego oprogramowania wzrosły w 2020 roku o 311% (w porównaniu z rokiem poprzednim) i osiągnęły szacunkową wartość 350 milionów dolarów.[1] Ransomware to dzisiaj powszechne zagrożenie wpływające na funkcjonowanie wielu gałęzi gospodarki. Eksperci FortiGuard Labs pokazują drogę, jaką ransomware przeszedł w ciągu ostatnich 30 lat – od ataków z użyciem dyskietek, aż do usług działających w złożonych modelach biznesowych.

Tanie telefony z 5G – porównanie

Trojan AIDS z 1989: pierwszy atak ransomware

Pierwszy w historii atak ransomware został wymierzony w branżę medyczną. W czasie konferencji Światowej Organizacji Zdrowia poświęconej tematyce AIDS rozdano 20 tysięcy zainfekowanych dyskietek. Zawierały one program do analizy ryzyka zachorowania oraz złośliwe oprogramowanie, które uruchamiało się automatycznie wraz z 91. uruchomieniem komputera. Ukrywało ono katalogi i szyfrowało nazwy wszystkich plików znajdujących się na dysku C, a następnie wyświetlało komunikat o żądaniu okupu.

Atak ten został nazwany trojanem AIDS, ale był również znany jako wirus PC Cyborg – od fikcyjnej nazwy firmy żądającej zapłaty: PC Cyborg Corporation. W kolejnych latach pojawiły się podobne ataki, ale oprogramowanie ransomware pozostawało stosunkowo niewielkim zagrożeniem, aż do przełomu wieków.

Test Sonos Roam – sprawdzi się zarówno w domu, jak i w plenerze

Era internetu i nowe możliwości: Archiveus i GPcode

Już na samym początku XXI wieku dostęp do internetu w krajach rozwiniętych przekroczył 50 procent. W okolicach roku 2005 łącza szerokopasmowe stały się normą. Stworzyło to warunki do rozwoju nowych form cyberprzestępczości.

W 2006 roku pojawił się trojan Archiveus, który był pierwszym oprogramowaniem ransomware korzystającym z szyfrowania RSA. Blokował on wszystkie pliki w katalogu „Dokumenty” i wymagał od ofiar zakupu produktów w aptece internetowej, w celu uzyskania 30-cyfrowego kodu klucza, dającego możliwość odzyskania dostępu.

W tym samym roku złośliwe oprogramowanie GPcode infekowało komputery poprzez ataki typu spear-phishing. Trojan rozsyłany był jako załącznik do wiadomości e-mail, wyglądających jak podania o pracę. GPcode, podobnie jak Archiveus, używał 660-bitowego klucza publicznego RSA do szyfrowania plików w katalogu „Dokumenty”.  Aby uzyskać kod dostępu, ofiary były zmuszone zapłacić okup.

Test TP-Link Archer AX73 – router Wi‑Fi 6 AX5400 dla biura i domu

Kryptowaluty – wygodne płatności w darknecie

W 2008 roku stworzono bitcoina, zdecentralizowaną cyfrową kryptowalutę. Cyberprzestępcy szybko wyczuli jej potencjał, który wynika z braku powiązania transakcji z konkretną osobą. Liczba wykrywanych ataków typu ransomware zaczęła szybko i systematycznie wzrastać. W pierwszym i drugim kwartale 2011 roku zarejestrowano ich około 30 tysięcy. W trzecim – liczba ta podwoiła się. Pod koniec 2012 r. ransomware osiągnęło na czarnym rynku wartość 5 milionów dolarów.

Jednym z głównych graczy w tej dziedzinie był wówczas trojan WinLock. Blokował on całe systemy zamiast pojedynczych plików. Atakował system operacyjny Windows i uniemożliwiał użytkownikom dostęp do wszystkich zasobów, aż do momentu zakupu klucza.

Test TCL 20 SE – niedrogie narzędzie mobilnej rozrywki

Ransomware jako usługa

Ostatnia dekada przyniosła intensywny rozwój cyberprzestępczości za sprawą modelu usługowego Ransomware-as-a-Service (RaaS). Umożliwia on kupno gotowych narzędzi i daje możliwość przeprowadzania ataków bez konieczności posiadania zaawansowanej wiedzy technicznej.

Trojan Zeus, który został zidentyfikowany już w roku 2007, w latach 2013-2014 posłużył do przeprowadzenia wielu ataków poprzez instalowanie ransomware o nazwie CryptoLocker.

Creative Sound Blaster PLAY! 4 – do komunikacji online

Ataki na skale globalną: WannaCry i Petya

W 2017 roku ataki ransomware wciąż przybierały na sile i były wymierzane równocześnie w komputery na całym świecie. W maju 2017 r. oprogramowanie WannaCry – wymierzone w systemy operacyjne Windows – zainfekowało ponad 200 tys. komputerów w 150 krajach, co spowodowało szkody sięgające miliardów dolarów.

W czerwcu 2017 roku nowy wariant znanego wcześniej oprogramowania Petya, nazwany NotPetya, wywołał globalny cyberatak, który zarejestrowano w Rosji, Ukrainie, Francji, Niemczech, Włoszech, Polsce, Wielkiej Brytanii i Stanach Zjednoczonych. W samej Ukrainie ucierpiało ponad 1500 osób fizycznych i prawnych, w tym instytucje finansowe.

Nowoczesne modele biznesowe

Współcześnie cyberprzestępcy działają głównie jako duże, rozproszone firmy, z centralami telefonicznymi do obsługi płatności okupu. Celem ich ataków są głównie korporacje lub znane osoby – zgodnie ze strategią „Big Game Hunting” (BGH).

Grupa znana jako Sodinokibi (lub REvil) wykorzystała koncepcję RaaS do budowy zaawansowanego modelu dystrybucji swojego oprogramowania. Dzięki temu udało im się pozyskać blisko terabajt danych dużej firmy prawniczej. Niedawno przestępcy znani jako DarkSide uzyskali dostęp do sieci Colonial Pipeline, największego systemu rurociągów do transportu pochodnych ropy naftowej w USA.

źródło: Fortinet

[1] https://blog.chainalysis.com/reports/ransomware-ecosystem-crypto-crime-2021

Dodaj komentarz

%d bloggers like this: