NASK ostrzega: przestępcy tworzą coraz bardziej pomysłowe oszustwa deepfake.
Bezprawnie wykorzystali już wizerunki 121 znanych osób – przestępcy cały czas szukają nowych twarzy
Przestępcy najczęściej manipulują wizerunkiem i głosem dziennikarzy – to aż 32 proc. wszystkich zaobserwowanych oszustw typu deepfake. Poszkodowani są też politycy, piosenkarze, aktorzy, lekarze i sportowcy, a od niedawna także duchowni. Przez ostatnie pół roku oszuści podszywali się pod 121 znanych osób – ich listę zamieszczamy na końcu.
Wszyscy znamy zasadę, że nie należy wierzyć we wszystko, co możemy przeczytać w internecie, ale sztuczna inteligencja wprowadza ją na jeszcze inny poziom. Nie wierz bezkrytycznie w żaden film, który zobaczysz. Nie wierz nawet wtedy, gdy swoim własnym głosem, połączonym z właściwymi ruchami ust, wypowiada się na nim osoba publiczna, która cieszy się autorytetem – podkreśla Ewelina Bartuzi-Trokielewicz z Pionu Sztucznej Inteligencji w NASK, kierująca zespołem projektowym zajmującym się oszustwami deepfake.
Przestępcy cały czas szukają nowych twarzy – znanych osób, które mają autorytet w różnych grupach społecznych oraz filmów z ich udziałem, aby móc je zmanipulować i wykorzystać do reklamowania i zwiększenia wiarygodności kolejnych oszustw.
Kiedy w drugiej połowie czerwca zrobiliśmy zestawienie znanych postaci, których wizerunki zostały w tym roku wykorzystane w oszustwach typu deepfake, znalazły się na niej 84 nazwiska. Aktualnie jest już na tej liście ponad 120 pokrzywdzonych osób, głównie ze świata mediów, polityki, kultury i sportu. To pokazuje dynamikę działań cyberprzestępców i różnorodność oszustw, dopasowanych do innych grup odbiorców – dodaje Joanna Gajewska z NASK z zespołu analizującego deepfake.
|
Dziennikarze i politycy najbardziej poszkodowani
Jak pokazują dane zebrane przez ekspertów NASK i KNF, grupą najbardziej narażoną na kradzież wizerunku i głosu, są dziennikarze – to 32 proc. poszkodowanych osób. Statystyka ta wymaga dodatkowego komentarza. Zdarzają się oszustwa, w których dziennikarka lub dziennikarz sztucznie stworzonym „swoim” głosem, wraz z dopasowanym do fałszywego komunikatu ruchem ust (technika lip-sync), namawiają do inwestycji finansowej (np. Wojciech Cejrowski, Danuta Holecka, Piotr Kraśko) czy niezwykłego lekarstwa (np. Monika Olejnik, Paulina Smaszcz).
Częściej jednak towarzyszą na przerobionych przez przestępców filmach innym znanym postaciom, zwykle ze świata polityki. Wywiad z wykorzystaniem studio dużej stacji radiowej czy telewizyjnej to dodatkowy element, który wzmacnia wiarygodność przekazu oszustów.
Oprócz przedstawicieli mediów, najwyższy odsetek poszkodowanych kradzieżą wizerunku stanowią politycy (21 proc.) i biznesmeni (11 proc.) – reklamują fałszywe inwestycje, do których oszustwa typu deepfake są najczęściej wykorzystywane. Lukratywne projekty czy platformy finansowe uwiarygadniane są również poprzez manipulacje wizerunkami influencerów (5 proc.) i sportowców (5 proc.).
Wizerunki duchownych (7 proc.) oraz lekarzy (4 proc.) służą zwykle przestępcom do preparowania oszustw „cudownych lekarstw”. Wiarygodność tej odmiany kradzieży również bywa wzmacniana wizerunkami polityków (np. Szymona Hołowni), a także piosenkarzy czy aktorów.
Lista 121 osób, których wizerunek przestępcy wykorzystali w 2024 r. w oszustwach deepfake
W załączniku przedstawiamy listę znanych osób, których wizerunki zostały wykorzystane do przeróbek typu deepfake od początku 2024 roku, w oszustwach adresowanych do użytkowników polskiej przestrzeni internetowej, odnotowanych na platformach społecznościowych Facebook, TikTok, X oraz YouTube.
