Czy czeka nas przełom w nefrologii?

19 marca w Sejmie podczas posiedzenia sejmowej Podkomisji stałej do spraw organizacji ochrony zdrowia dyskutowano nad organizacją opieki w nefrologii.

Nerki - Nefrolog

Tematyka modelu opieki w nefrologii była 19 marca 2025 roku przedmiotem dyskusji w sejmowej Podkomisji stałej do spraw organizacji ochrony zdrowia. Szerokie grono przedstawicieli Ministerstwa Zdrowia, Narodowego Funduszu Zdrowia, Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji, posłów, reprezentanci organizacji pacjenckich i gospodarczych oraz środowisko medyczne, w tym konsultantki krajowe ds. nefrologii i nefrologii dziecięcej, omawiało najważniejsze wyzwania w organizacji leczenia pacjentów nefrologicznych.

Uczestnicy zgodnie zapowiedzieli otwartość i gotowość do współpracy nad rozwiązaniami usprawniającymi opiekę dla pacjentów z chorobami nerek. Czyżby czekał nas długo oczekiwany przełom w organizacji leczenia pacjentów nefrologicznych?

 Przedstawione informacje Minister Zdrowia na temat organizacji opieki w dziedzinie nefrologii oraz koordynacji opieki nad pacjentami z wielochorobowością wywołały na Podkomisji stałej ds. organizacji ochrony zdrowia żywą i pogłębioną dyskusję. Sporo uwagi poświęcono dializoterapii osób dorosłych i problemom, z jakimi mierzą się ośrodki leczenia nerkozastępczego.

Ze strony administracji państwowej odpowiedzialnej za organizację ochrony zdrowia w spotkaniu wzięli udział: Maciej Karaszewski, Dyrektor Departamentu Lecznictwa, Ministerstwo Zdrowia; Tomasz Kołakowski, główny specjalista, Wydział Świadczeń Kompleksowych i Pilotaży, Departament Świadczeń Opieki Zdrowotnej w Centrali NFZ; Adrianna Jabłońska, Departament Świadczeń Opieki Zdrowotnej w Centrali NFZ; Dorota Mańkowska, kierownik Działu Świadczeń Gwarantowanych i Zmian Systemowych w AOTMiT. W podkomisji wzięli udział również przedstawiciele NEFRON-u, Sekcji Nefrologicznej Izby Gospodarczej Medycyna Polska, która skupia 65 proc. ośrodków dializ w Polsce.

Dyrektor Maciej Karaszewski, reprezentujący Ministerstwo Zdrowia, przedstawił główną problematykę leczenia nerkozastępczego w Polsce – zarówno dorosłych, jak i dzieci. Podkreślił, że ministerstwo dostrzega problem ze sprawnym wytwarzaniem dostępów naczyniowych u pacjentów dializowanych. Powody są dwa: zbyt mała grupa chirurgów naczyniowych specjalizujących się w tym zabiegu i zbyt nisko wyceniona procedura.

Przedstawiciel ministerstwa wskazał na niewystarczającą liczbę poradni nefrologicznych w kraju, których jest około stu, i wielomiesięczne oczekiwanie na wizytę u nefrologa (najkrócej na wizytę czekają pacjenci w woj. świętokrzyskim – 42 dni na wizytę ze skierowaniem w trybie pilnym, 82 dni ze skierowaniem z kategorią medyczną „przypadek stabilny”; najdłużej – pacjenci w Małopolsce – 130 dni w trybie pilnym i 175 dni w przypadku stabilnym).

 Potrzebne rozwiązania pilnych problemów

Prof. dr hab. n. med. Magdalena Krajewska, nowa konsultant krajowa w dziedzinie nefrologii, wymieniła i omówiła osiem konkretnych problemów w nefrologii, które wymagają poprawy w pierwszej kolejności:

  1. Poprawa diagnostyki przewlekłej choroby nerek (PChN);
  2. Brak nefrologów – mamy ogółem 1500 lekarzy nefrologów leczących pacjentów dorosłych, praktykujących jest między 800 a 900 (dane za Naczelną Izbą Lekarską);
  3. Zbyt mała dostępność do dializy otrzewnowej;
  4. Zbyt mała liczba przeszczepień nerki od dawców żywych;
  5. Zbyt długi czas potrzebny na wykonanie przez pacjenta kompletu badań i konsultacji specjalistycznych, by zostać zakwalifikowanym na Krajową Listę Oczekujących na przeszczepienie (KLO);
  6. Dostęp do hemodiafiltracji;
  7. Usprawnienie procedury wytwarzania dostępów naczyniowych;
  8. Niedoszacowanie procedur nefrologicznych („główny problem” – wskazywała profesor).

Problemów dotyczących nefrologii jest bardzo dużo i są one bardzo zróżnicowane. Zacznijmy od tego, że nefrologia powinna być specjalizacją priorytetową, bo zainteresowanie młodych ludzi tą specjalizacją jest małe – w tej sesji egzamin specjalizacyjny zdaje zaledwie 30 osób. Dopływ młodej kadry jest niedostateczny i to jest jeden z powodów zbyt małej liczby poradni nefrologicznych. Duży odpływ lekarzy (ze względu na wiek – przyp. red.) będzie stanowił problem w przyszłości.

To samo dotyczy kadry pielęgniarskiej. (…) Odstajemy od reszty, jeśli chodzi o ilość pacjentów zgłaszanych do przeszczepienia nerki od dawcy żywego. Rozwiązania wymaga problem dostępności do ośrodków wykonujących dostępy naczyniowe do hemodializy – to jest linia życia dla pacjentów” – wyjaśniła prof. Magdalena Krajewska, konsultant krajowa ds. nefrologii.

Przedstawiciele Sekcji NEFRON zwracają uwagę na jeszcze jedną ważną kwestię – potrzebę wsparcia zespołów pielęgniarskich poprzez dodanie do zespołu stacji dializ opiekuna medycznego, który mógłby realizować wybrane czynności kliniczne związane z hemodializą.

Dodała: „Mamy też bardzo duży problem z kwalifikacją pacjentów do przeszczepienia. Średni okres oczekiwania pacjenta, który kwalifikuje się do przeszczepu, nie ma przeciwwskazań i powinien być wpisany na Krajową Listę Oczekujących, wynosi ponad dwa lata w Polsce, a powinno to trwać najwyżej trzy miesiące. Potrzebujemy wprowadzenia szybkiej ścieżki, na przykład takiej jak karta DiLO, czyli »wyjęcia« pacjentów z kolejek oczekujących w poradniach specjalistycznych.

Chcę podkreślić, że problem nie polega na tym, że stacje dializ nie informują pacjentów o możliwości przeszczepienia, pracujący w stacjach lekarze nefrolodzy dobrze wiedzą, że przeszczepienie jest najlepszą metodą leczenia nerkozastępczego. Problem stanowi dostęp pacjentów do badań”.

Środowisko chce współpracować

Uczestnicy podkomisji, w tym przedstawiciele MZ, NFZ, AOTMiT, środowisko lekarskie i kierownictwo ośrodków dializ zgodzili się co do wspólnego celu. Chodzi o wypracowanie rozwiązań, których celem będzie widoczna – w krótkim czasie – poprawa jakości i dostępności opieki zdrowotnej dla pacjentów nefrologicznych.

Jest cała masa niedomówień a propos niezgłaszalności pacjentów do przeszczepienia nerki przez stacje dializ i niechęci lekarzy nefrologów. Są obiektywne bariery, o których tutaj mówimy, które stanowią przeszkodę, poza wymienionymi wcześniej, również nierówny dostęp do transplantacji dla pacjentów leczonych w ambulatoryjnych stacjach dializ, które nie są czynne w nocy. Nierzadko przeszczepienie odbywa się w nocy i wtedy pacjent może stracić szansę na nowy narząd.

To jest realny problem, który jest naprawdę rozwiązywalny. Jednocześnie chcę powiedzieć, jak bardzo jestem zadowolony, słysząc, że MZ, NFZ i AOTMiT widzą potrzeby zmian i są otwarci na współpracę ze środowiskiem nefrologicznym, by wypracować najlepsze rozwiązania. Podczas spotkania podkomisji wyraźnie było czuć chęć porozumienia i szczerą wolę do wspólnego działania dla dobra pacjentów. Wierzę, że ta chęć do pracy przełoży się na dobre i szybkie zmiany” – powiedział dr hab. Szymon Brzósko, nefrolog, transplantolog kliniczny, dyrektor medyczny jednego z członków Sekcji NEFRON.

Konsultant krajowa ds. nefrologii dodała: „Powinniśmy stworzyć grupy robocze, które zajmą się poszczególnymi problemami, czyli dostępem naczyniowym, dializą otrzewnową, hemodiafiltracją, kwalifikacją do przeszczepu, a także poprawą diagnostyki. Dzisiaj spotykamy się po to, by te wszystkie najważniejsze problemy zasygnalizować. W grupach roboczych, pod kierunkiem liderów, będziemy dyskutować, jak te problemy rozwiązać”.

Należy pochylić się również nad największą bolączką – niedoborami kadrowymi wśród nefrologów i pielęgniarek nefrologicznych. Będziemy mocno zabiegać o powołanie grupy roboczej wokół tego problemu i pracować nad poprawą sytuacji” – podsumował dr hab. Szymon Brzósko.

Prof. Magdalena Krajewska potwierdziła, że trwają już prace nad propozycjami rozwiązań dotyczących usprawnień w procesie badań kwalifikujących do przeszczepienia i zwiększenia liczby osób na KLO.

Przewlekła choroba nerek

Choroby nerek są drugim, po nadciśnieniu tętniczym, najczęstszym przewlekłym schorzeniem w naszym kraju dotykającym dorosłych Polaków. Szacuje się, że na przewlekłą chorobę nerek choruje w Polsce ok. 4,7 mln osób, a aż 90 proc. z nich o tym nie wie. Z powodu PChN i powikłań związanych z chorobą umiera rocznie aż 80–100 tys. osób. PChN w schyłkowej formie niewydolności nerek wymaga leczenia ratującego życie – dializ lub przeszczepienia nerki. W Polsce dializami jest leczonych ponad 20 tys. osób.

Obserwuj nas na Google News

ZOBACZ RÓWNIEŻ:

Źródło: Informacja prasowa: NEFRON
Autor zdjęć: NEFRON

Kontakt

Zapraszamy do kontaktu: redakcja(at)technosenior.pl

Odkryj więcej z TECHNOSenior

Zasubskrybuj już teraz, aby czytać dalej i uzyskać dostęp do pełnego archiwum.

Czytaj dalej