Psiecko zamiast dziecka? Wybiegi dla psów zamiast placów zabaw?

Według najnowszego raportu FEDIAF aż 52% polskich gospodarstw domowych posiada co najmniej jednego psa, co plasuje Polskę na drugim miejscu w Europie. Psiecko zamiast dziecka? 

Psiecko

Polska rodzina się zmienia, a wraz z nią sposób, w jaki żyjemy i korzystamy z przestrzeni. Współczynnik dzietności w Polsce spadł do jednego z najniższych poziomów w historii, a tradycyjny model rodziny 2+2 coraz częściej ustępuje miejsca innym scenariuszom życia. Pary z jednym dzieckiem, osoby świadomie rezygnujące z rodzicielstwa czy single mają odmienne potrzeby i oczekiwania wobec swojego otoczenia. Czy jednak infrastruktura polskich osiedli nadąża za tymi zmianami, czy wciąż projektujemy ją z myślą o modelu rodziny, który coraz częściej istnieje tylko… w naszych wyobrażeniach?

Według najnowszego raportu FEDIAF aż 52% polskich gospodarstw domowych posiada co najmniej jednego psa, co plasuje Polskę na drugim miejscu w Europie, tuż za Hiszpanią[1]. To znacznie więcej niż europejska średnia wynosząca 31%. Jednocześnie współczynnik dzietności w Polsce wyniósł w 2024 roku zaledwie 1,10, a według badania CBOS 52% Polaków w wieku 18–44 lata nie ma dzieci[2]. Choć nie oznacza to, że zwierzęta zastępują potomstwo, dane te pokazują, jak różnorodne są dziś modele życia i potrzeby mieszkańców.
Wybiegi dla psów zamiast placów zabaw?
W Polsce przepisy zobowiązują deweloperów do projektowania placów zabaw przy inwestycjach liczących 21 i więcej mieszkań, choć przewidziane są pewne wyjątki od tej zasady. Dodatkowo w przypadku osiedli budynków wielorodzinnych, gdzie łączna liczba mieszkań jest większa niż 20, wymagane są również miejsca rekreacji. Biorąc jednak pod uwagę spadającą liczbę urodzeń i zmieniający się styl życia Polaków, warto zastanowić się, czy przepisy nie powinny dawać większej swobody w dostosowywaniu takich przestrzeni do potrzeb mieszkańców. Czy na każdym osiedlu potrzebujemy podobnej infrastruktury?
– Nie chodzi o zastępowanie placów zabaw wybiegami dla psów, ale o tworzenie miejsc, które odpowiadają na rzeczywiste potrzeby mieszkańców. Na jednym osiedlu priorytetem będzie plac zabaw, na innym większe znaczenie mogą mieć skwery z ławkami, strefy aktywności dla seniorów czy miejsca do spacerów z pupilami. Dlatego warto rozważyć, czy przepisy nie powinny pozwalać na większą elastyczność w planowaniu przestrzeni wspólnych. Ostatecznie chodzi przecież o to, by mieszkańcy chcieli z nich korzystać, a nie tylko o spełnienie formalnych wymogów – mówi Marcin Marczak,
Wiceprezes Krajowej Rady Izby Architektów RP.
Choć potrzeby mieszkańców się zmieniają, przepisy nie zawsze nadążają za tymi zmianami. O ile prawo określa wymogi dotyczące placów zabaw i miejsc rekreacji, o tyle nie przewiduje analogicznego obowiązku tworzenia infrastruktury dla zwierząt, np. wybiegów dla psów. Nie reguluje również szczegółowo rozwiązań takich jak zewnętrzne drabinki umożliwiające kotom bezpieczne schodzenie z wyższych kondygnacji. O ich uwzględnieniu decydują więc przede wszystkim potrzeby mieszkańców oraz inicjatywa projektantów i inwestorów.
Czy dobra architektura jest synonimem luksusu?
Projektowanie przestrzeni odpowiadających na coraz bardziej zróżnicowane potrzeby mieszkańców to tylko jedna strona wyzwania. Równie istotne jest zapewnienie ich długofalowej funkcjonalności, z uwzględnieniem kosztów utrzymania i eksploatacji. Odpowiedzialne projektowanie wymaga więc myślenia, jak inwestycja będzie funkcjonowała także za kilkanaście czy kilkadziesiąt lat.
– Perspektywa architekta powinna wykraczać daleko poza moment oddania inwestycji do użytku. Równie istotne jest to, jak dana przestrzeń będzie funkcjonować za pięć, dziesięć czy dwadzieścia lat. Dlatego już na etapie koncepcji architektonicznej należy uwzględniać przyszłe koszty eksploatacji, pielęgnacji zieleni czy utrzymania systemów retencji wody opadowej. Rozwiązania, które atrakcyjnie prezentują się na wizualizacjach, nie zawsze okazują się równie praktyczne i ekonomiczne w dłuższej perspektywie. Rolą architekta jest więc poszukiwanie równowagi między jakością przestrzeni, potrzebami jej użytkowników a kosztami, jakie będą wiązały się z jej wieloletnim utrzymaniem – komentuje Marcin Marczak, Wiceprezes Krajowej Rady Izby Architektów RP.
Rozbudowane strefy rekreacyjne, miejsca sprzyjające integracji sąsiedzkiej czy dodatkowe udogodnienia najczęściej kojarzymy z osiedlami premium, gdzie stanowią jeden z wyróżników inwestycji. Może to rodzić przekonanie, że nowoczesna, inkluzywna architektura, odpowiadająca na zróżnicowane potrzeby, jest rozwiązaniem kosztownym i dostępnym tylko dla nielicznych. Tymczasem znaczna część nowych inwestycji mieszkaniowych to pojedyncze budynki o ograniczonej przestrzeni wspólnej, w których możliwości tworzenia dodatkowej infrastruktury są znacznie mniejsze. Czy więc projektowanie dla różnych grup mieszkańców wymaga większych budżetów?
– Projektowanie osiedli odpowiadających na zróżnicowane potrzeby społeczne nie powinno być przywilejem inwestycji premium. Kluczem jest przemyślane zagospodarowanie przestrzeni, np. wielofunkcyjny dziedziniec z zielenią i miejscami odpoczynku może być tańszy w utrzymaniu niż kilka odrębnych stref wymagających dodatkowego wyposażenia. Znaczenie racjonalnego planowania kosztów pokazuje również kanadyjskie badanie z 2015 roku, dotyczące dostosowania nowych domów do potrzeb seniorów.
Wykazało ono, że większość analizowanych rozwiązań wiąże się z niewielkimi dodatkowymi wydatkami, a wdrożenie całego pakietu zwiększa koszty budowy o 6–12%. Już ponad dekadę temu dostrzegano więc, że uwzględnianie przyszłych potrzeb mieszkańców na etapie projektu jest bardziej opłacalne niż późniejsze modernizacje – podsumowuje Marcin Marczak, Wiceprezes Krajowej Rady Izby Architektów RP[3].

Obserwuj nas na Google News

Zobacz również:

Źródło: Informacja prasowa: Izba Architektów RP

Autor zdjęć: Izba Architektów RP

[1] Annual Report 2026, FEDIAF, 2026

[2] Komunikat z badań Pokolenia Z I Y o rodzicielstwie, CBOS, Lipiec 2025

[3] Study of the cost of including accessibility features in newly constructed modest houses .: NH18-23/2015-6E-PDF – Government of Canada Publications – Canada.ca, dostęp: 16.10.2026

Kontakt

Zapraszamy do kontaktu: redakcja(at)technosenior.pl