1 października obchodzimy jednocześnie Międzynarodowy Dzień Kawy oraz Międzynarodowy Dzień Osób Starszych.

Przy okazji zbieżności tych świąt zapraszam do zapoznania się z materiałem, który na przykładzie ceny paczki kawy pokazuje spadek siły nabywczej polskiego złotego na przestrzeni 20 lat oraz wyzwania stojące przed naszymi długoterminowymi oszczędnościami.

- Ponad 71 proc. Polaków pije kawę codziennie, a 96 proc. parzy ją głównie w domu[1], co czyni z niej jeden z najbardziej powtarzalnych artykułów w naszych koszykach zakupowych.
- Ta mała, codzienna przyjemność ma jednak gorzki posmak ekonomiczny, obrazujący spadek siły nabywczej polskiego złotego. W ciągu ostatnich dwóch dekad cena paczki kawy wzrosła ok. 4-krotnie, co oznacza, że dzisiaj banknot 100 PLN pozwala na zakup zaledwie 5 opakowań, podczas gdy w 2006 r. wystarczał na aż 20.
- Przy okazji przypadających na 1 października Międzynarodowego Dnia Kawy oraz Międzynarodowego Dnia Osób Starszych przykład ten zyskuje również inny kontekst. Pokazuje, że nasze oszczędności emerytalne za kilkanaście czy kilkadziesiąt lat będą musiały zmierzyć się z cenami, których dziś jeszcze nie znamy. Dlatego też tak ważne jest ich odpowiednie zabezpieczenie.
Kawa na ławę – ile dziś wart jest banknot 100 PLN?
Dane pokazują, że zdecydowana większość Polaków pije kawę przynajmniej raz dziennie i przygotowuje ją głównie w domu, a co za tym idzie – produkt ten jest stale obecny na naszych paragonach zakupowych. Ta powszechność sprawia, że za pomocą ceny paczki kawy w prosty sposób można zobrazować spadek siły nabywczej banknotów w naszych portfelach. W 2006 r. opakowanie kawy mielonej (250 g) kosztowało średnio 4,84 PLN[2], co oznacza, że stuzłotowy banknot pozwalał na zakup ok. 20 paczek. Dekadę później, w 2016 r., przy cenie na poziomie 6,88 PLN[3] ta sama stuzłotówka była równowartością już tylko ok. 14 opakowań. Obecnie, w 2026 r, gdy średnia cena wzrosła do ok. 20 zł[4], ten sam banknot wystarcza na zakup zaledwie 5 paczek mielonych ziaren.
– Paczka kawy kupowana co tydzień to doskonały barometr siły nabywczej pieniądza. Na co dzień zdajemy sobie sprawę z tego, że za zakupy płacimy coraz więcej, ale nie analizujemy tego, po prostu akceptujemy wyższe sumy na paragonach. Jednak spojrzenie na jeden produkt w perspektywie dwudziestu lat pokazuje skalę zmian. Oczywiście dziś stuzłotówkę „zarabiamy łatwiej”, bo pensje wzrosły, ale ten wzrost usypia naszą czujność. Gdy uświadomimy sobie, że dawniej ten sam banknot pozwalał na zakupy dla rodziny na kilka dni, a dziś topnieje przy kasie w mgnieniu oka, widać jedno. Samo zwiększenie zarobków to za mało – kluczowe jest utrzymanie wartość pieniądza w czasie – mówi Marta Dębska, ekspertka rynku złota, inwestowania i finansów osobistych, Goldsaver i Goldenmark.
W poszukiwaniu twardej waluty
W realiach permanentnej inflacji tradycyjne podejście do oszczędzania staje się pułapką. Doskonale widać to przy zestawieniu losów wspomnianego banknotu ze stabilnością rynku twardych aktywów. Trzymanie stuzłotówki przez dwie dekady w gotówce lub na standardowym rachunku przyniosło potężną, choć ukrytą stratę. Nominalnie to wciąż ten sam papierowy walor, jednak w tym czasie skumulowana inflacja w Polsce wyniosła blisko 99 proc., co oznacza, że jego realna siła nabywcza skurczyła się o blisko połowę[5]. Aby skutecznie przenieść wartość kapitału w przyszłość, należało w 2006 r. zamienić papierową walutę na obligacje skarbowe indeksowane inflacją, fizyczne kruszce o ograniczonej podaży, globalne akcje lub nieruchomości w dużych miastach.
– Złoto od tysięcy lat pełni funkcję bezpiecznej przystani i twardego fundamentu majątku, który opiera się kryzysom oraz inflacji. Ostatnie dwie dekady na polskim rynku są tego namacalnym dowodem. W 2006 r. średnia cena grama kruszcu wynosiła nieco ponad 60 PLN, podczas gdy obecnie przekracza już 538 PLN. Oznacza to, że 100 PLN wówczas pozwoliłoby kupić około 1,67 g fizycznego złota. Dziś ta sama ilość jest warta blisko 900 PLN.
Co kluczowe, złoto zyskało na wartości znacznie szybciej niż rosły ceny w sklepach. W 2006 r. jeden gram kruszcu pozwalał na zakup 12 paczek kawy, a dziś – mimo drożyzny na półkach – kupimy za niego aż 26 opakowań. To pokazuje, że fizyczne aktywa nie tylko chronią oszczędności przed utratą siły zakupowej, ale w długim horyzoncie czasowym potrafią ją wręcz zwiększyć – wyjaśnia Marta Dębska.
Emerytalna próba sił
Zestawienie Międzynarodowego Dnia Kawy oraz Dnia Osób Starszych, przypadających tego samego dnia, skłania do spojrzenia na siłę nabywczą pieniędzy także z perspektywy emerytalnej. O ile cena kawy pokazuje, jak zmieniała się wartość pieniądza w codziennych zakupach, o tyle emerytura przypomina, że te same procesy działają na nasze oszczędności przez wiele lat. Czas w gospodarce płynie tylko w jedną stronę – na niekorzyść papierowego pieniądza. Im dłużej odkładamy decyzję o tym, jak przechowywać oszczędności, aby nie traciły na wartości, tym większe znaczenie ma inflacja, a jej ostatnia fala w Polsce była brutalnym testem dla tradycyjnej „skarpety” i nisko oprocentowanych depozytów. Instrumenty pozbawione realnej tarczy kapitulują w starciu z rosnącymi cenami, generując ukrytą stratę, której konsument na co dzień nie dostrzega.
– Skuteczne zabezpieczenie emerytalnej przyszłości wymaga wyjścia poza samą gotówkę i stworzenia zdywersyfikowanego portfela. Obok fizycznego złota, historycznie pełniącego funkcję ochronną w okresach kryzysu, mamy dziś do dyspozycji szeroki wachlarz narzędzi długoterminowego oszczędzania i inwestowania. Fundamentem mogą być konta emerytalne IKE oraz IKZE, które dzięki zwolnieniu z podatku Belki oraz ulgom w PIT dają wymierne korzyści podatkowe. Wypełniając je detalicznymi obligacjami skarbowymi indeksowanymi inflacją czy funduszami ETF o szerokiej ekspozycji rynkowej, można połączyć ochronę kapitału przed utratą siły nabywczej z możliwością jego długoterminowego pomnażania.
Perspektywa 10, 20 czy 30 lat może również zmienić nasze podejście do ryzyka – krótkoterminowe wahania poszczególnych aktywów nabierają innego znaczenia, gdy patrzymy na nie w ramach długoterminowego planu budowania kapitału – podsumowuje Marta Dębska, ekspertka rynku złota, inwestowania i finansów osobistych, Goldsaver i Goldenmark.
Grupa Goldenmark (właściciel Goldsaver) to wiodący na polskim rynku dystrybutor metali szlachetnych. W ciągu 15 lat działalności firma dostarczyła Polakom ponad 600 tys. uncji (ok. 20 ton) fizycznego złota. Posiada 24 salony premium w największych miastach Polski.
Marta Dębska, ekspertka rynku złota, inwestowania i finansów osobistych, Goldsaver i Goldenmark – promocją i edukacją w temacie złota i mądrego oszczędzania zajmuje się od 2014 roku, kiedy to zasiliła szeregi Goldenmark. Kierowała kolejno działami sprzedaży i marketingu. Odpowiadała za rozwój oferty produktów lokacyjnych. W Goldsaverze i Goldenmark jest ekspertką rynku złota, autorką licznych publikacji i komentarzy w mediach oraz twórczynią kursów i szkoleń z zakresu wiedzy o złocie, finansach i oszczędzaniu. Prywatnie miłośniczka biegów długodystansowych i górskich, a także dobrze zorganizowanych finansów osobistych.
Obserwuj nas na Google News
Zobacz również:
- Nasza kawa codzienna: czy mielenie ma znaczenie?
- Saeco Xelsis Suprema: bo lato ma różne oblicza, kawa też
- Kawa lepsza niż w mieście? MOVA Virtuoso 10 Pro twierdzi, że tak – test i opinia
- Elegancki styl i sportowe możliwości – Test Huawei Watch GT 7 41 mm
- Bilet na peron 9¾ i smartfon w dłoni. Czy warto kupić zestaw realme 16 Pro 5G Harry Potter Edition?
- HUAWEI MatePad Pro Max – Potężny matowy OLED zamiast laptopa? [RECENZJA]
[1] Źródło: https://coffeeplant.pl/blogs/press-room/raport-barista-w-domu-jak-parzymy-kawe-2026-palarnia-coffee-plant-wskazuje-trendy
[2] Źródło: https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/roczniki-statystyczne/roczniki-statystyczne/maly-rocznik-statystyczny-2007-r,1,8.html?pdf=1
[3] Źródło: https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/roczniki-statystyczne/roczniki-statystyczne/maly-rocznik-statystyczny-polski-2017,1,18.html
[4] Źródło: https://www.dlahandlu.pl/koszyk/towar/kawa-mielona-tchibo-family-250-g,2.html

